پرش به محتوا 
در روزهای سرد یا بارانی، بیرون رفتن و بازی در حیاط همیشه ممکن نیست. با این حال، کودک پیش‌دبستانی هنوز به فرصتی برای حرکت، حفظ تعادل و تخلیه انرژی نیاز دارد. بازی حرکتی در خانه لازم نیست پر سروصدا یا نیازمند تجهیزات ورزشی باشد. چند بالش، نوار کاغذی، توپ نرم و فضایی که موانعش کنار رفته‌اند، می‌تواند برای یک بازی کوتاه کافی باشد. در این مطلب ده ایده برای کودکان ۳ تا ۶ سال پیشنهاد می‌کنیم که با توجه به اندازه خانه و توان کودک قابل تغییرند.
پیش از بازی، فضای خانه را چگونه آماده کنیم؟
ابتدا میز با گوشه تیز، ظرف شکستنی، سیم و وسایل لغزنده را از مسیر بردارید. روی فرش یا کف غیرلغزنده بازی کنید و برای پریدن یا دویدن، فاصله کافی از دیوار و پنجره بگذارید. اگر فضا کوچک است، بازی‌های تعادلی و حرکت آهسته را انتخاب کنید. کودک نباید برای رسیدن به یک هدف از مبل بلند بپرد یا از زیر وسیله ناپایدار عبور کند.
قانون هر بازی را در یک یا دو جمله بگویید و ابتدا خودتان نشان دهید. برای سه ساله‌ها زمان کوتاه‌تر و مسیر ساده‌تر بگذارید؛ کودک شش ساله شاید بتواند ترتیب چند حرکت را به خاطر بسپارد. اگر کودک از بازی خسته شد یا تعادلش را از دست داد، سرعت را کم کنید. بازی فرصتی برای تجربه حرکت است، نه مسابقه‌ای برای برنده شدن.
| آنچه در خانه دارید | بازی پیشنهادی | نکته ایمنی |
|---|---|---|
| بالش سبک | مسیر قدم‌زدن یا حمل بالش | بالش‌ها روی سطح ثابت باشند |
| توپ نرم | غلتاندن و هدف‌گیری | از توپ سخت در فضای کوچک استفاده نکنید |
| نوار کاغذی | راه تعادل روی زمین | نوار نباید سطح را لغزنده کند |
| سبد پلاستیکی | پرتاب کیسه پارچه‌ای | فاصله را متناسب با سن بگذارید |
ده بازی حرکتی ساده در فضای بسته
ایده‌ها را می‌توانید جداگانه اجرا کنید یا دو بازی کوتاه را پشت سر هم بگذارید. حضور و نظارت بزرگسال برای تنظیم فضا و پاسخ به نیاز کودک لازم است.
۱. راه رفتن روی خط
با نوار کاغذی خطی کوتاه روی زمین مشخص کنید. کودک ابتدا عادی، سپس آهسته یا با گذاشتن یک پا جلوی پای دیگر روی آن راه برود. مسیر را پیچیده نکنید؛ اگر کودک تعادلش را از دست داد، خط را کوتاه‌تر کنید. می‌توانید برای جذابیت بگویید این خط، پلی روی رودخانه خیالی است.
۲. جزیره‌های بالش
چند بالش سبک را با فاصله کم روی زمین بگذارید. کودک از یک جزیره به جزیره دیگر قدم بگذارد و برای عبور عجله نکند. برای کودک کوچک‌تر فاصله را کمتر کنید. بالش‌ها باید ثابت باشند و بازی کنار پله یا لبه بلند انجام نشود. کودک می‌تواند برای هر جزیره نامی انتخاب کند.
۳. توپ را به هدف برسان
یک سبد یا جعبه سبک روی زمین بگذارید و از کودک بخواهید توپ نرم را به سوی آن بغلتاند. ابتدا فاصله کوتاه باشد و پس از چند نوبت تغییر کند. غلتاندن نسبت به پرتاب در اتاق کوچک آرام‌تر است. می‌توانید دو نفره بازی کنید تا کودک نوبت دادن و دریافت توپ را هم تمرین کند.
۴. تقلید حرکت حیوانات
بگویید «مثل گربه آرام راه برو» یا «مثل پرنده بال‌هایت را تکان بده». حرکت‌ها باید برای بدن کودک راحت باشند؛ فشار به زانو یا مچ لازم نیست. اجازه دهید او حیوان بعدی را انتخاب کند. این بازی در یک فضای کوچک هم اجرا می‌شود و می‌تواند با قصه‌گویی ترکیب شود.
۵. حمل بسته سبک
یک عروسک یا بالش کوچک را به کودک بدهید تا از نقطه شروع به سبد برساند. بار نباید سنگین یا دید کودک را مسدود کند. در دور بعد، مسیر را با یک پیچ ساده تغییر دهید. می‌توانید بپرسید چه راهی کمک می‌کند بسته به زمین نیفتد؛ کودک خودش سرعت مناسب را پیدا می‌کند.
۶. توقف و حرکت با موسیقی
موسیقی آرام پخش کنید و از کودک بخواهید با آن حرکت کند. وقتی صدا قطع شد، چند لحظه همان‌جا بایستد. صدای موسیقی را کم نگه دارید و به کودکانی که از صدای ناگهانی ناراحت می‌شوند فرصت آماده شدن بدهید. هدف، توجه به تغییر صدا و کنترل حرکت است؛ خطا کردن بخشی از بازی است.
۷. مسیر رنگی روی زمین
چند کاغذ رنگی بزرگ را با فاصله نزدیک روی زمین ثابت کنید. از کودک بخواهید به رنگی که نام می‌برید قدم بگذارد، یا خودش مسیر را بسازد. اگر هنوز نام رنگ‌ها را مطمئن نمی‌داند، با اشاره و انتخاب آزاد بازی کنید. این فعالیت نباید به آزمون تشخیص رنگ تبدیل شود.
۸. پرتاب کیسه پارچه‌ای
یک جوراب تمیز را با پارچه نرم پر کنید و دهانه آن را محکم ببندید تا قطعه‌ای بیرون نریزد. کودک آن را از فاصله کوتاه به سبد بیندازد. اگر پرتاب برای فضای شما مناسب نیست، کیسه را روی سر یا کف دست حمل کند. هدف‌گیری را با تشویق تلاش کودک همراه کنید، نه شمارش مداوم موفقیت‌ها.
۹. آینه حرکتی
روبه‌روی کودک بایستید و حرکت آرام دست، شانه یا پا انجام دهید تا آن را تقلید کند. سپس نقش‌ها عوض شود و شما حرکت او را دنبال کنید. برای کودک سه ساله دو حرکت کافی است؛ بزرگ‌ترها می‌توانند سه حرکت پشت سر هم بسازند. این بازی بدون وسیله است و فرصت خوبی برای توجه مشترک فراهم می‌کند.
۱۰. ایستگاه‌های کوچک بازی
سه ایستگاه ساده بسازید: راه رفتن روی خط، غلتاندن توپ و رساندن عروسک به سبد. کودک پس از انجام هر بخش به ایستگاه بعدی برود. مدت هر مرحله کوتاه باشد و بین دورها آب و استراحت در دسترس باشد. اگر کودک ترجیح می‌دهد یک ایستگاه را بیشتر تکرار کند، برنامه را با علاقه او هماهنگ کنید.
چگونه بازی را با سن و حال کودک هماهنگ کنیم؟
کودکان هم‌سن توان و علاقه یکسان ندارند. اگر کودک تازه از بیماری برگشته، مسیر کوتاه و آرام را انتخاب کنید؛ اگر بی‌قرار است، دو فعالیت کوتاه را با وقفه اجرا کنید. برای کودکی که حرکت گروهی را دوست ندارد، بازی دو نفره با والد یا مربی شروع خوبی است. از او بپرسید کدام بازی را می‌خواهد دوباره انجام دهد و چه تغییری در قانون آن پیشنهاد می‌کند.
در خانه بازی در گیشا نیز هنگام بازدید می‌توانید به همین نکات توجه کنید: آیا فضا برای حرکت متناسب با سن کودک است، بزرگسالان بر بازی نظارت می‌کنند و برای کودک خسته جای آرامی وجود دارد؟ فضای بزرگ به‌تنهایی کافی نیست؛ کیفیت همراهی و ایمنی حرکت اهمیت دارد. برای شناخت تفاوت نوع فعالیت‌ها، مقاله بازی آزاد و بازی هدفمند را ببینید.
نتیجه‌گیری: روز سرد نباید به معنی نشستن طولانی کودک باشد. با آماده کردن یک فضای امن و چند وسیله نرم، می‌توان بازی‌های حرکتی کوتاه و متنوعی در خانه اجرا کرد. از میان ده ایده، دو یا سه بازی را متناسب با فضای خانه و حال کودک انتخاب کنید و اجازه دهید او در تغییر قانون یا ساختن قصه بازی مشارکت داشته باشد.
